„To nie jest temat sexy” – mówili sami organizatorzy Szlaku. „To się nie klika” - dodawali sceptycy. „Z tego kasy nie będzie” - przekonywali działacze. A jednak stowarzyszenie RoweLOVE wspólnie z Muzeum Regionalnym w Jarocinie spróbowało poszukać argumentów na dołączenie Jarocina do Szlaku Pracy Organicznej.

Projekt Szlak Pracy Organicznej powstał w 2023 roku z inicjatywy Samorządu Województwa Wielkopolskiego. Łączy on w sobie zarówno tradycje pracy organicznej, jak i ideę pracy u podstaw, które odegrały kluczową rolę w kształtowaniu społeczeństwa obywatelskiego w czasach zaborów. Zaczęło się od 14 sygnatariuszy założycieli. Na szlaku znalazły się między innymi: Śmiełów, Turew, Gostyń, Kórnik, Rogalin czy Winna Góra. Szybko do szlaku zaczęły dołączać kolejne miejsca, gdzie działali organicznicy, którzy uczyli, jak budować silne ekonomicznie społeczeństwo obywatelskie, gdzie wszyscy mają równe szanse rozwoju i dbają o dobro wspólne.
„Praca organiczna to najlepszy towar eksportowy Wielkopolski” – przekonywał Marek Woźniak, marszałek województwa wielkopolskiego. Szlak Pracy Organicznej może stać się wizytówką turystyczną Wielkopolski.
Działania wielkopolskich organiczników pozwoliły podczas zaborów stworzyć zręby społeczeństwa obywatelskiego oraz dać siłę do działań wyzwoleńczych w okresie Powstania Wielkopolskiego. Powstańcy wielkopolscy nie byli lepszymi wojownikami niż powstańcy listopadowi czy styczniowi, ale mieli lepsze zaplecze społeczne i dlatego wygrali!
Stowarzyszenie RoweLOVE wspólnie z Muzeum Regionalnym w Jarocinie na Ziemi Jarocińskiej wytypowało pierwszych - ośmioro wspaniałych - organiczników z terenu gminy Jarocin i leżącej na granicy gmin Słupi. To oni wyznaczają nowe miejsca na wielkopolskim Szlaku Pracy Organicznej. Jednak to nie jest koniec przystanków na tym szlaku. Kolejne zostaną wskazane wkrótce.
 

Maksymilian Jackowski (1815–1905)
Urodzony w Słupi pod Jarocinem, praktykant szkoły agronomicznej w Turwi w majątku Dezyderego Chłapowskiego, członek założyciel Centralnego Towarzystwa Gospodarczego. Opiekun Parafialnych Kół Rolniczych. To z jego inicjatywy powstały czasopisma „Rocznik Kółek” (w 1875 r.) i „Poradnik Gospodarski” (w 1889 r.). Ogromna popularność wśród rolników sprawiła, że zyskał przydomek „Króla chłopów”.

Ksiądz Szczepan Toboła (1871–1928)
Pracował w Golinie pod Jarocinem. Dzięki niemu powstały i działały Stowarzyszenie Kobiet Pracujących, Katolickie Towarzystwo Robotników Polskich, Stowarzyszenie Młodzieży Męskiej, Kółko Rolnicze, które zrzeszało rolników nie tylko z Goliny, ale również z okolicznych wiosek: Siedlemina, Potarzycy, Ciświcy i Noskowa, oraz Bank Ludowy i spółka drenarska.
Należał m.in. do założycieli Spółdzielni Handlowej z artykułami rolniczymi „Samopomoc” w Jarocinie oraz Czytelni Ludowych w Powiecie Jarocińskim.

Józef Niklewski (1835–1904)
Uczestnik Powstania Styczniowego. W 1868 roku założył Prywatne Towarzystwo Oszczędności i Pożyczek Wekslowych w Jarocinie, na kanwie którego w 1928 roku powstał Bank Ludowy, obecnie Bank Spółdzielczy w Jarocinie.
 

Helena Moszczeńska (1862–1950)
Organizatorka Kobiecych Kółek Wiejskich w Golinie pod Jarocinem, gdzie nauczano haftowania (snutka golińska) oraz współczesnych metod gospodarowania. Prezeska Polskiego Czerwonego Krzyża w Jarocinie. W okresie Powstania Wielkopolskiego wraz z Anielą Gorzeńską z Tarzec i Józefą Hagerową zajmowała się pomocą w zaopatrywaniu w odzież, żywność i pieniądze tworzących się polskich oddziałów zbrojnych w Jarocinie.

Kazimierz Tomasz Barwicki (1871–1931)
W 1891 roku zorganizował w Jarocinie koło śpiewacze przy tamtejszym Towarzystwie Przemysłowym. Od 1908 roku do śmierci był sekretarzem generalnym wielkopolskiego Związku Kół Śpiewaczych. Od 1 stycznia 1911 roku był redaktorem naczelnym miesięcznika „Śpiewak”.
W 1911 roku rozpoczął też działalność drukarską, która zaowocowała wydaniem ponad 450 utworów, przede wszystkim chóralnych, jak również literatury muzycznej dla szkół oraz dzieł kompozytorów polskich. Wydawnictwa te docierały na tereny zarządzane przez Niemców: Wielkopolskę, Śląsk, Mazury, Warmię.

Stanisław Taczak (1874–1960)
Urodzony w Mieszkowie pod Jarocinem. Od kwietnia 1917 roku aktywnie współtworzył Polską Siłę Zbrojną. 27 grudnia 1918 roku, w związku z wybuchem Powstania Wielkopolskiego, przybył do Poznania, gdzie spotkał się z Wojciechem Korfantym, który po przedstawieniu sytuacji zaproponował mu, w imieniu Komisariatu NRL, stanowisko tymczasowego naczelnego dowódcy powstania, z jednoczesną promocją na stopień majora.

Ludwik Klinkowski (1866–1924)
Urodzony w Przemęcie pod Kościanem. Po ukończeniu studiów medycznych i odbyciu praktyk w klinikach niemieckich osiedlił się w Jarocinie w 1898 roku.
W działalności społecznej dr Ludwik Klinkowski poświęcił się głównie obronie polskości oraz pomocy gospodarczej mieszkańcom Jarocina i okolicy. Popierał rozwój spółdzielczości i propagował ideę oszczędzania. Przez 20 lat (1904–1924) pełnił funkcję dyrektora Kasy Pożyczkowej w Jarocinie.
Był organizatorem powstałej w 1903 roku Spółdzielni Handlowo-Rolniczej „Rolnik” i prezesem Rady Nadzorczej do 1924 roku. W dziedzinie prac oświatowo-kulturalnych poświęcił się organizacji Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” i wraz z Mieczysławem Rydlewskim i dr. Leonem Idaszewskim był jego współzałożycielem w 1912 roku. Popierał Towarzystwo Śpiewacze i Towarzystwo Czytelni Ludowych w Jarocinie.
 

Zbigniew Gorzeński (1869–1926)
Urodzony w Lgowie koło Żerkowa, żył i pracował w Tarcach pod Jarocinem. Major piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy i społeczny, powstaniec wielkopolski, ziemianin, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Gorzeński zaangażował się w działalność organicznikowską, mającą stanowić legalną przeciwwagę dla akcji germanizacyjnej na terenie zaboru pruskiego. Wspierał Towarzystwo Czytelni Ludowych, jarocińskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” oraz Towarzystwo Kołowników, współfinansował budowę katolickiej szkoły powszechnej w Tarcach (otwartej w roku 1914), zainicjował utworzenie jednostki straży pożarnej w tej samej miejscowości.
Był także opiekunem jarocińskiego ruchu skautowego – m.in. udostępniał przyszłym młodym powstańcom wielkopolskim swoje lasy, w których mogli urządzać ćwiczenia strzeleckie.

Koncert organowy i rajd szlakiem jarocińskich organiczników
W sobotę 26 września nastąpi inauguracja jarocińskiego odcinka Szlaku Pracy Organicznej. O godzinie 10.00 w kościele pw. Chrystusa Króla odbędzie się koncert organowy. Będzie to okazja do posłuchania, jak brzmią organy po generalnym remoncie.
Zagra na nich Piotr Górski - absolwent Akademii Muzycznej w Poznaniu, którą ukończył z wyróżnieniem, laureat konkursów organowych w kraju i za granicą. Wykona utwory J. S. Bacha, D. Buxtehude’a, W. A. Mozarta, M. Surzyńskiego, J. G. Rheinbergera, M. Regera i improwizowaną sonatę na temat pieśni kościelnych.
Dlaczego taka forma inauguracji? To w tej świątyni upamiętniony jest jeden z jarocińskich organiczników, Kazimierz Tomasz Barwicki, ale również dlatego, że powstanie tych organów to efekt starań Obywatelskiego Komitetu Budowy Organów, który mobilizował wspólnotę w dziele budowy jednego z największych tego typu instrumentów w Polsce. O tym również posłuchamy w trakcie wykładu.
Sprzed kościoła wyruszy rajd jarocińskim odcinkiem Szlaku Pracy Organicznej: Jarocin - Tarce - Wola Książęca - Golina - Jarocin. Zapisy uczestników już się zakończyły, ale każdy może wziąć udział w koncercie.